Tatry Wysokie

Tatry Wysokie to najwyższe góry Słowacji i Polski, jedyne w obu krajach o naprawdę alpejskim charakterze. Z ich 341 km² aż 260 km² leży po stronie słowackiej – większa część pasma jest więc właśnie tutaj. Główna grań ma zaledwie 26 km, a jednak wyrasta z niej Gerlach (Gerlachovský štít, 2655 m), najwyższy punkt całego łuku Karpat. Niedaleko wznosi się Łomnica, drugi co do wysokości szczyt Słowacji, a na zachodnim skraju Krywań, symbol całego kraju.

Góry chroni Tatrzański Park Narodowy (TANAP), najstarszy na Słowacji, ogłoszony już w 1949 roku. Razem z parkiem po polskiej stronie tworzy od 1993 roku rezerwat biosfery UNESCO. Pod szczytami leżą miejscowości, z których rusza się na szlaki i na stoki: Szczyrbskie Jezioro na wysokości 1346 m, historyczny Stary Smokowiec i Tatrzańska Łomnica z koleją aż na wierzchołek. Bramą regionu jest Poprad z lotniskiem Poprad-Tatry i zabytkową Spiską Sobotą, a u podnóża gór na północnym wschodzie leży Kieżmark z zachowanym zamkiem.

Pierwsze skręty dzieci najlepiej ćwiczą w Starym Smokowcu, gdzie trasy są łagodne. Nad Szczyrbskim Jeziorem i w Tatrzańskiej Łomnicy czekają też ogrodzone dziecięce strefy narciarskie Maxiland.

Gdy pogoda nie wpuszcza w góry, termalny aquapark w Popradzie ma 13 basenów na zewnątrz i pod dachem, z wodą o temperaturze od 28 do 38 °C, oraz zjeżdżalnie.

Park narodowy chroni 73 800 ha, a kolejne 30 703 ha zajmuje jego otulina. Symbolem Tatr jest kozica tatrzańska, podgatunek, który nie żyje nigdzie indziej; mieszkają tu też niedźwiedzie brunatne, świstaki tatrzańskie i orły przednie. Spośród roślin chronione są między innymi kosodrzewina i szarotka alpejska.

Stawów jest w parku ponad sto. Największy i zarazem najgłębszy po słowackiej stronie jest Wielki Staw Hińczowy w Dolinie Mięguszowieckiej (1946 m, 53 m głębokości), najwyżej leży Modré pleso, a najwięcej turystów przychodzi nad Szczyrbskie Jezioro i Popradzki Staw; na Szczyrbskim wypożyczysz łódkę. Kąpać się w stawach nie wolno i jest to sprawdzane.

Najobfitszym w wodę wodospadem Tatr Wysokich jest Skok w Dolinie Młynickiej, najdłuższym 80-metrowy Kmeťov vodopád w dolinie Nefcerka. Pod ziemię zejdziesz w Jaskini Bielskiej nad Tatrzańską Kotliną, jedynej jaskini w Tatrach udostępnionej zwiedzającym: otwarto ją w 1882 roku, a elektryczne światło świeci w niej od 1896 roku.

W Tatrzańskiej Łomnicy jest ogród botaniczny roślin tatrzańskich, a osobny ogród endemitów pokazuje gatunki, które nie rosną nigdzie indziej na świecie. Na dłuższą wędrówkę dnem doliny wybierz 12-kilometrową Dolinę Koprową z licznymi bocznymi dolinkami, nad którą górują Krywań i Koprowy Wierch.

Grand hotele z początku XX wieku – w Starym Smokowcu z 1904 roku, o rok młodszy w Tatrzańskiej Łomnicy i najmłodszy, z 1906 roku, nad Szczyrbskim Jeziorem – do dziś niosą ducha tatrzańskiej secesji. Wyjątkowym w skali Europy dziełem inżynierii była kolej linowa na Łomnicę, z budynkami projektu Dušana Jurkoviča, a nad Łomnickim Stawem, na wysokości 1786 m, stoi obserwatorium astronomiczne.

O przeszłości gór opowiada Muzeum TANAP-u w Tatrzańskiej Łomnicy, założone w 1957 roku; w tej samej miejscowości działa muzeum narciarstwa, które pokazuje sporty zimowe w Tatrach do 1945 roku. Nad Popradzkim Stawem leży Symboliczny Cmentarz z kapliczką i rzeźbionymi drewnianymi krzyżami, upamiętniający tych, którzy zginęli w górach. Życie górali pod Tatrami Bielskimi przybliża muzeum ludowe Ždiarsky dom w Zdziarze, założone w 1971 roku.

U podnóża stoi zamek w Kieżmarku z 1463 roku, jedyny w pełni zachowany zamek na Spiszu, skąd wyruszyła pierwsza znana wyprawa w Tatry Wysokie. W Spiskiej Białej jest renesansowy kasztel Strážky z angielskim parkiem i obrazami Ladislava Mednyánszkiego, w Jaworzynie Tatrzańskiej drewniany zameczek myśliwski Hohenlohe z XIX wieku, a w Popradzie zabytkowa Spiska Sobota z kościołem św. Jerzego z XIII wieku i Muzeum Podtatrzańskim.

Region jest dumny także z tatrzańskich tragarzy, których przedstawia jako światowy unikat.

Samolotem przylecisz na lotnisko Poprad-Tatry, skąd do Tatr Wysokich jest najbliżej.

Gdyby w górach doszło do wypadku, wybierz 18 300 – to dyżurny numer słowackiej Horskiej záchrannej služby (HZS); działa też numer alarmowy 112 i pogotowie ratunkowe 155.